Sri Hayagriva Ashtottara Shatanama Stotram

Posted on Feb 02, 2025
Dhyānam |
jñānānandamayaṁ dēvaṁ nirmalaṁ sphaṭikākr̥tim |
ādhāraṁ sarvavidyānāṁ hayagrīvamupāsmahē ||
Stōtram |
hayagrīvō mahāviṣṇuḥ kēśavō madhusūdanaḥ |
gōvindaḥ puṇḍarīkākṣō viṣṇurviśvambharō hariḥ || 1 ||
ādityaḥ sarvavāgīśaḥ sarvādhāraḥ sanātanaḥ | [ādīśaḥ]
nirādhārō nirākārō nirīśō nirupadravaḥ || 2 ||
Niran̄janō niṣkalaṅkō nityatr̥ptō nirāmayaḥ |
cidānandamayaḥ sākṣī śaraṇyaḥ sarvadāyakaḥ || 3 ||
śrīmān lōkatrayādhīśaḥ śivaḥ sārasvatapradaḥ |
vēdōd'dhartā vēdanidhirvēdavēdyaḥ purātanaḥ || 4 ||
pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtiḥ parātparaḥ |
paramātmā paran̄jyōtiḥ parēśaḥ pāragaḥ paraḥ || 5 ||
Sarvavēdātmakō vidvān vēdavēdāṅgapāragaḥ |
sakalōpaniṣadvēdyō niṣkalaḥ sarvaśāstrakr̥t || 6 ||
akṣamālājñānamudrāyuktahastō varapradaḥ |
purāṇapuruṣaḥ śrēṣṭhaḥ śaraṇyaḥ paramēśvaraḥ || 7 ||
śāntō dāntō jitakrōdhō jitāmitrō jaganmayaḥ |
janmamr̥tyuharō jīvō jayadō jāḍyanāśanaḥ || 8 ||
Japapriyō japastutyō japakr̥tpriyakr̥dvibhuḥ |
[ jayaśriyōrjitastulyō jāpakapriyakr̥dvibhuḥ |]
vimalō viśvarūpaśca viśvagōptā vidhistutaḥ || 9 ||
vidhiviṣṇuśivastutyaḥ śāntidaḥ kṣāntikārakaḥ |
śrēyaḥpradaḥ śrutimayaḥ śrēyasāṁ patirīśvaraḥ || 10 ||
acyutōఽnantarūpaśca prāṇadaḥ pr̥thivīpatiḥ |
avyaktō vyaktarūpaśca sarvasākṣī tamōharaḥ || 11 ||
Ajñānanāśakō jñānī pūrṇacandrasamaprabhaḥ |
jñānadō vākpatiryōgī yōgīśaḥ sarvakāmadaḥ || 12 ||
yōgārūḍhō mahāpuṇyaḥ puṇyakīrtiramitrahā |
viśvasākṣī cidākāraḥ paramānandakārakaḥ || 13 ||
mahāyōgī mahāmaunī maunīśaḥ śrēyasāṁ nidhiḥ |
hansaḥ paramahansaśca viśvagōptā virāṭ svarāṭ || 14 ||
śud'dhasphaṭikasaṅkāśō jaṭāmaṇḍalasanyutaḥ |
ādimadhyāntarahitaḥ sarvavāgīśvarēśvaraḥ |
praṇavōdgītharūpaśca vēdāharaṇakarmakr̥t || 15 ||
Phalaśrutiḥ |
nāmnāmaṣṭōttaraśataṁ hayagrīvasya yaḥ paṭhēt |
sa sarvavēdavēdāṅgaśāstrāṇāṁ pāragaḥ kaviḥ || 16 ||
idamaṣṭōttaraśataṁ nityaṁ mūḍhōఽpi yaḥ paṭhēt |
vācaspatisamō bud'dhyā sarvavidyāviśāradaḥ || 17 ||
mahadaiśvaryamāpnōti kalatrāṇi ca putrakān |
naśyanti sakalāḥ rōgāḥ antē haripuraṁ prajēt || 18 ||
iti śrībrahmāṇḍapurāṇē śrī hayagrīvāṣṭōttaraśatanāma stōtram |
Overview
The Sri Hayagriva Ashtottara Shatanama Stotram is a hymn consisting of 108 names of Lord Hayagriva, a form of Lord Vishnu who is revered as the God of knowledge, wisdom, and learning.
The Dhyana Sloka (meditation verse) at the beginning of the stotram describes Lord Hayagriva as the embodiment of knowledge and bliss, with a crystal-clear form, and the support of all knowledge.
The subsequent stotram includes 108 names of Lord Hayagriva, each name describing a particular aspect or quality of the deity. The stotram praises Lord Hayagriva as the all-pervading God who is the source of all knowledge, the protector of the universe, the eternal and primordial being, the embodiment of pure consciousness, and the bestower of all goodness and blessings. Lord Hayagriva is also described as the destroyer of ignorance and the granter of spiritual enlightenment and liberation.
This stotram is considered very auspicious and is chanted by devotees seeking knowledge, wisdom, and success in their pursuits.